JUDO

Judo - to sztuka a obecnie sport walki, który powstał w Japonii. W tamtejszym języku oznacza 'łagodną drogę, łagodny sposób czy drogę miękką, szlachetną'.

Historia Powstania judo

Twórcą judo jest Japończyk, prof. JigorM Kano (1860–1938). Kano, jako młodzieniec, nie był silny ani duży (w wieku 20 lat ważył nie więcej niż 45 kg), przez co często mu dokuczano. Za namową przyjaciela rodziny, Nakai Bansei (członka gwardii sioguna), zaczął trenować ju-jitsu. Jednak napotkał trudności ze znalezieniem odpowiedniego nauczyciela. Po znalezieniu odpowiedniej dla siebie szkoły – Tenjin Shin'yo-ryu – JigorM rozpoczął systematyczny trening, a w wieku 21 lat zdobył tytuł "shihan" (mistrz) i stał się asystentem instruktora, który jednak niedługo potem zachorował i zmarł. W międzyczasie Kano zaczął opracowywać własne techniki i udoskonalać te już mu znane. W wieku 22 lat zaczął prowadzić własną szkołę walki w świątyni buddyjskiej w Kamakurze.

Przed wybuchem I wojny światowej dojo (miejsca treningów) judo zostały założone w USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Kanadzie, Indiach, a także w Rosji, Chinach i Korei. W 1935 Kano dostał nagrodę Asahi za wybitny wkład w rozwój sztuki, nauki i sportu. W 1938 r. wyjechał na spotkanie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Kairze i udało mu się wypromować Tokio jako miejsce na następną olimpiadę w 1940 r. W jej trakcie pierwszy raz miało zostać zaprezentowane judo, ale jeszcze nie jako sport olimpijski. W drodze powrotnej z tego spotkania, 4 maja 1938 r., Kano umarł na zapalenie płuc na pokładzie statku Hikawa Maru. Miał 78 lat.

Do 1952 r. judo trenowało ponad 6 mln ludzi w ponad 30 krajach na całym świecie. W 1964 r. judo stało się dyscypliną olimpijską dla mężczyzn, a pod naciskiem amerykańskich kobiet, od 1988 także dla nich. Sport ten stał się jednym z najpopularniejszych sportów walki na świecie.

Stopnie w judo

W judo są stopnie uczniowskie – kyu i mistrzowskie – dan. Wcześniej nie istniały stopnie kyu w żadnej sztuce walki. Jednak szybko ten system się rozpowszechnił i został przejęty np. w karate. Tradycyjnie judoką nazywano osobę posiadającą stopień 4 kyu lub wyższy. Pozostałe osoby nazywano kenkyu-sei. Obecnie jednak tytułem judoki nazywa się każdego kto trenuje ten sport.

Stopniom Kyu odpowiadają poszczególne kolory pasa:
- 6 kyu, rokyu – biały pas
- 5 kyu, gokyu– żółty pas
- 4 kyu, yonkyu – pomarańczowy pas
- 3 kyu, sankyu – zielony pas
- 2 kyu, nikyu – niebieski pas
- 1 kyu, ikkyu – brązowy pas
- 1 dan, shodan – pas czarny
- 2 dan, nidan – pas czarny
- 3 dan, sandan – pas czarny
- 4 dan, yodan – pas czarny
- 5 dan, godan – pas czarny
- 6 dan, rokudan – biało-czerwony
- 7 dan, shichidan – biało-czerwony
- 8 dan, hachidan – biało-czerwony
- 9 dan, kyudan – czerwony
- 10 dan, judan – czerwony

Stopniom dan odpowiada czarny pas. Jednak od 6 dan można nosić pas biało-czerwony, a od 9 czerwony. Awans na wyższy stopień odbywa się po zdanym egzaminie. Najpierw zdaje się na biały pas, a następnie na kolejne. Co ciekawe, stopnie 9 i 10 przyznaje Międzynarodowa Federacja Judo (IJF) na wniosek federacji kontynentalnych. Do tej pory zaszczytu przyznania 10 stopnia dan dostąpiło tylko trzech Europejczyków: Charles Palmer, Anton Geesink i George Kerr.

Strój w judo

Judoka (adept judo) nosi strój zwany judogą. Składa się on z: spodni (zubon lub shitabaki), twardej góry stroju (uwagi) i pasa (obi). Strój ten znany oryginalnie jako keikogi (jap. ubranie do ćwiczeń). Judoga może być biała lub niebieska, dla rozróżnienia zawodników. Pierwszy wyczytany do walki zawodnik wchodzi na tatami z prawej strony sędziego ubrany na biało. W Japonii nadal walczy się tradycyjnie co oznacza że obaj zawodnicy posiadają biały strój, a jeden z nich przewiązuje się czerwoną opaską, co nawiązuje do kolorów flagi Japonii. Wymiary stroju są ściśle sprecyzowane, np nogawka nie może kończyć się wyżej niż 5 cm nad kostką. Za niespełnienie tych wymogów zawodnika może czekać dyskwalifikacja z całych zawodów.

Techniki w judo

Techniki judo podzielić można na trzy zasadnicze grupy: rzuty (nage-waza), chwyty (katame-waza) oraz uderzenia (atemi-waza). Z tym, że w judo sportowym nauczane są tylko dwie pierwsze grupy.

Rzuty dzielimy ze względu na to która część ciała jest odpowiedzialna za rzut:
- Rzuty ręczne – Te Waza
- Rzuty biodrowe – Koshi Waza
- Techniki nożne – Ashi Waza
- Rzuty poświęcenia gdzie my sami upadamy pociągając za sobą uke – Yoku Sutemi Waza
- Rzuty poświęcenia gdzie my sami upadamy na plecy – Ma Sutemi Waza

Katame-waza dzieli się na:
- Osaekomi-waza - techniki trzymań
- Shime-waza - techniki duszeń
- Kansetsu-waza - techniki dźwigni

Atemi-waza dzieli się na dwie grupy:
- A. Ashi-ate-waza to technika uderzeń nogami. Zalicza się do nich uderzenia następującymi elementami nogi:
  - Hiza-gashira-ate-waza – uderzenia wykonane kolanem,
  - Sekito-ate-waza – uderzenia wykonane stopą,
  - Kakato-ate-waza – uderzenia wykonane piętą.
- B. Ude-ate-waza to technika uderzeń rękoma. Zalicza się do nich uderzenia następującymi elementami ręki:
  - Yubisaki-ate-waza – uderzenia wykonane czubkami palców,
  - Tegatana-ate-waza – uderzenie wykonane kantem dłoni,
  - Kubushi-ate-waza – uderzenie wykonane pięścią,
  - Hiji-ate-waza – uderzenie wykonane łokciem.

Co ciekawe w judo dźwignie zakłada się tylko i wyłącznie na staw łokciowy.

Trening w judo

Trening judo opiera się na trenowaniu padów, rzutów, dźwigni i duszeń oraz na randori (sparingu). Walki treningowe, prowadzone w parterze (ne-waza) albo stójce (tachi-waza), nazywają się randori. Walki na zawodach nazywa się shiai. Trening judo charakteryzuje się, zresztą jak większość japońskich sztuk walki, ceremonialnością. Trening zaczyna i kończy ceremonialny ukłon zwany rei. W ramach treningu trenuje się również układy kata – są to z góry zaaranżowane ataki i odpowiedzi na nie. Służą one do demonstrowania technik, dopracowania ruchów, a także do zachowania pewnych technik których już się nie stosuje w walkach sportowych. Walki odbywają się na tatami (matach) w sali nazywanej dojo. Maty są miękkie aby złagodzić upadek ćwiczącego i nie narazić go na poważniejsze uszkodzenia ciała. Walki odbywają się w kategoriach wagowych, różnych dla mężczyzn i dla kobiet. Walka trwa 5 minut (w przypadku juniorów – 4 minuty, a młodzików - 3 minuty) i odbywa się na macie o wymiarach od 8 na 8 do 10 na 10 metrów. Zwycięża ten zawodnik który rzuci przeciwnika na plecy, utrzyma go leżącego na macie przez 20 sekund lub założy dźwignię bądź duszenie w sposób, który doprowadzi przeciwnika do poddania się (w każdym przypadku uzyskując ippon i kończąc walkę przed upływem regulaminowego czasu).

W trakcie walki zabrania się:
- uderzania i kopania
- dotykania twarzy przeciwnika
- atakowania innych stawów niż łokciowy
- utrzymywania mocno defensywnej pozycji
- technik zwanych kawazu gake (kani basami) i kane sute
- noszenia jakichkolwiek metalowych elementów (np. biżuterii) – kara za to to dyskwalifikacja
- "fałszywych" ataków, np. upadanie na kolana bez wykonywania rzutu typu "seoi nage"
- ściąganie przeciwnika do parteru siłą (wieszanie się itp.)
- utrzymywanie innego chwytu za strój niż podstawowy przez więcej niż 3 do 5 sekund bez ataku
- trzymania za rękaw mając palce wewnątrz rękawa przeciwnika, tzw. "uchwyt pistoletowy"
- chwytania za nogę.

Pewne grupy technik są zabronione poniżej pewnego wieku:
- poniżej 13 lat - zakaz duszeń i dźwigni

Etykieta judo wymaga:
- ukłonu zawodników przed wejściem na matę
- ukłonu zawodników przed i po walce
- zabrania się jakiekolwiek nieprzyzwoitego zachowania jak klnięcie czy pokazywanie obraźliwych gestów

Filozofia judo

Filozofia judo stworzona przez prof. dr Jigoro Kano opiera się głównie na kilku zasadach:
- Czynić tak, aby było jak najbardziej efektywne współdziałanie ciała i umysłu
- Ju – Ustępować, aby zwyciężyć (inaczej: jeśli ktoś cię pcha, to go pociągnij; jeżeli cię ciągnie, to go pchnij)
- Seiryoku Zenyo – Maksimum skuteczności przy minimum wysiłku
- Jita Kyoei – Przez czynienie dobra nawzajem do dobra ogółu
- Doskonalić samego siebie

Trening judo dla dzieci i młodzieży z Anetą Szczepańską oraz Rafałem Kubackim:

Przykładowe walki judo:

Dodaj do:    Dodaj do Facebook.com Dodaj do Google+ Dodaj do Twitter.com Translate to English

KOMENTARZE CZYTELNIKÓW
 
Aby móc komentować, musisz być zarejestrowanym i zalogowanym użytkownikiem serwisu.